Hoe test je hoe goed je team phishing herkent?

Je kunt de phishing-gevoeligheid van je team testen door gerichte simulaties uit te voeren die echte phishing-aanvallen nabootsen. Dit helpt je zwakke punten te identificeren en je medewerkers bewust te maken van cyberdreigingen. Een goede phishing-test combineert realistische scenario’s met constructieve feedback om je team sterker te maken tegen digitale aanvallen.

Wat is phishing precies en waarom vallen zoveel mensen ervoor?

Phishing is een vorm van cybercriminaliteit waarbij criminelen zich voordoen als betrouwbare organisaties om persoonlijke gegevens te stelen. Ze gebruiken nep-e-mails, websites of berichten om je wachtwoorden, bankgegevens of andere gevoelige informatie te ontfutselen. Het werkt zo goed omdat criminelen psychologische trucs gebruiken die onze natuurlijke reacties uitbuiten.

De reden waarom phishing zo effectief is, ligt in de manier waarop ons brein werkt. Criminelen creëren een gevoel van urgentie (“je account wordt vandaag gesloten”), spelen in op autoriteit (“dit is je bank”) of wekken nieuwsgierigheid (“bekijk deze bijlage”). Ze maken gebruik van tijdsdruk zodat je niet rustig nadenkt maar direct handelt.

Herkenbare voorbeelden uit de dagelijkse praktijk zijn valse e-mails van je bank waarin gevraagd wordt om in te loggen, nepfacturen van bekende bedrijven, of berichten over pakketbezorging die niet kloppen. Deze berichten zien er vaak vertrouwd uit omdat criminelen logo’s, kleuren en tekststijlen kopiëren van echte organisaties.

Hoe herken je een phishing-e-mail voordat je erin trapt?

Een phishing-e-mail herken je aan specifieke waarschuwingssignalen die je kunt controleren voordat je reageert. Let op verdachte afzenderadressen, spelfouten in de tekst, urgente taal en links die niet naar de officiële website leiden. Neem altijd even de tijd om deze rode vlaggen te checken.

Controleer deze punten bij elke verdachte e-mail:

  • Afzenderadres: Klopt het domein? Echte banken gebruiken hun officiële domeinnaam
  • Persoonlijke aanspreekvorm: Serieuze organisaties kennen je naam
  • Urgentie en dreiging: “Direct handelen anders…” is vaak een waarschuwingssignaal
  • Spelfouten en grammatica: Professionele organisaties controleren hun teksten
  • Links en bijlagen: Hover over links om te zien waar ze naartoe leiden
  • Gevraagde informatie: Banken vragen nooit om wachtwoorden via e-mail

Een praktische tip: als je twijfelt over een e-mail van je bank of een andere organisatie, bel dan direct naar hun officiële nummer. Ga niet via de link in de e-mail, maar zoek het telefoonnummer op via hun officiële website.

Welke gratis tools kun je gebruiken om phishing-tests uit te voeren?

Er zijn verschillende gratis tools beschikbaar om phishing-simulaties uit te voeren, elk met eigen mogelijkheden en beperkingen. Populaire opties zijn Gophish, KnowBe4’s gratis versie en Microsoft Defender for Office 365. De keuze hangt af van je technische kennis en bedrijfsgrootte.

Gophish is een open-source tool die je zelf installeert en configureert. Het biedt veel flexibiliteit maar vereist technische kennis. Je kunt je eigen phishing-templates maken en gedetailleerde rapporten genereren. Geschikt voor bedrijven met IT-expertise.

Microsoft Defender for Office 365 heeft een ingebouwde attack simulation training voor bedrijven met een Microsoft 365-abonnement. Het is gebruiksvriendelijk en integreert goed met bestaande Microsoft-omgevingen. Ideaal voor bedrijven die al Microsoft-producten gebruiken.

Voor kleinere bedrijven zijn er ook eenvoudigere online platforms die basis phishing-tests aanbieden. Deze hebben vaak beperkte aanpassingsmogelijkheden maar zijn wel makkelijk te gebruiken zonder technische achtergrond.

Hoe voer je een effectieve phishing-simulatie uit in je bedrijf?

Een effectieve phishing-simulatie begint met goede voorbereiding en duidelijke communicatie naar je team. Plan de test op een representatief moment, maak realistische scenario’s en zorg dat iedereen weet dat er training plaatsvindt. Het doel is leren, niet straffen.

Volg deze stappen voor een succesvolle test:

  1. Voorbereiding: Kies een realistische phishing-template die past bij je bedrijf
  2. Timing: Voer de test uit op een doordeweekse dag tijdens werkuren
  3. Communicatie: Vertel je team vooraf dat er phishing-training komt, maar niet wanneer
  4. Uitvoering: Stuur de test-e-mail naar een selecte groep of het hele team
  5. Monitoring: Houd bij wie klikt, gegevens invult of de e-mail meldt
  6. Follow-up: Geef binnen 24 uur feedback aan alle deelnemers

Maak de test-e-mail realistisch maar niet te gemeen. Gebruik herkenbare onderwerpen zoals pakketbezorging, HR-mededelingen of IT-updates. Het moet geloofwaardig zijn zonder mensen onnodig te misleiden.

Wat doe je met medewerkers die in de phishing-test trappen?

Medewerkers die in de phishing-test trappen hebben extra ondersteuning nodig, geen berisping. Gebruik dit als een leermoment door constructieve feedback te geven en aanvullende training aan te bieden. Het doel is het team sterker maken, niet individuen te beschamen.

Benader het op deze manier:

  • Direct feedback: Leg meteen uit wat er gebeurde en waarom het een test was
  • Educatieve aanpak: Toon welke signalen ze hadden kunnen herkennen
  • Extra training: Bied aanvullende cybersecurity-training aan
  • Positieve versterking: Complimenteer medewerkers die de phishing-e-mail wel herkenden
  • Geen publieke vernedering: Bespreek resultaten discreet, niet voor het hele team

Creëer een veilige omgeving waarin mensen durven te vragen en fouten mogen maken. Medewerkers die zich gesteund voelen, zijn eerder geneigd om verdachte e-mails te melden in plaats van ze heimelijk weg te klikken.

Overweeg ook om een beloning te geven aan medewerkers die phishing-pogingen correct melden. Dit stimuleert gewenst gedrag en maakt cybersecurity tot een positieve ervaring.

Hoe vaak moet je phishing-tests herhalen om effectief te blijven?

Phishing-tests zijn het meest effectief wanneer je ze regelmatig herhaalt, ongeveer elke 2-3 maanden. Dit houdt cybersecurity-bewustzijn scherp zonder dat het vervelend wordt voor je team. Pas de frequentie aan op basis van je resultaten en seizoensgebonden dreigingen.

Een praktische planning ziet er zo uit:

  • Kwartaallijkse basis-tests: Standaard phishing-simulaties voor het hele team
  • Maandelijkse mini-tests: Korte, gerichte tests voor specifieke afdelingen
  • Seizoensgebonden tests: Extra tests rond Black Friday, belastingperiode of vakantietijd
  • Ad-hoc tests: Na echte phishing-incidenten of nieuwe dreigingen

Houd de resultaten bij in een eenvoudig systeem. Noteer wie de tests doorstaat, welke scenario’s het beste werken en waar je team nog zwakke punten heeft. Deze data helpt je om toekomstige trainingen te verbeteren.

Varieer ook je test-scenario’s. Gebruik verschillende soorten phishing-e-mails zodat je team leert om alle vormen te herkennen, niet alleen de types die je eerder hebt getest.

Hoe wij helpen met phishing

Wij begrijpen dat phishing-preventie tijd en expertise vereist die je misschien niet in huis hebt. Daarom bieden wij complete cybersecurity-oplossingen die jouw team beschermen tegen phishing en andere digitale dreigingen. Van gerichte training tot geavanceerde beveiligingstechnologie – wij zorgen ervoor dat je bedrijf goed beschermd is.

Onze aanpak combineert praktische phishing-simulaties met uitgebreide security awareness training. We gebruiken Huntress voor geavanceerde threat detection, Keeper als veilige wachtwoordmanager en Cisco Duo voor multi-factor authenticatie. Deze tools werken samen om een sterke verdedigingslinie op te bouwen.

We helpen je niet alleen met het uitvoeren van phishing-tests, maar ook met het opzetten van een complete cybersecurity-cultuur in je bedrijf. Dit betekent regelmatige training, duidelijke procedures en de juiste tools om dreigingen te herkennen en te melden.

Wil je weten hoe goed jouw team phishing herkent? Neem contact met ons op voor een gratis security scan en persoonlijk advies over het versterken van je cybersecurity.

Delen
Foto van Dirk-Jan Padmos

Dirk-Jan Padmos

Interesse of wil je wat meer informatie?

dirk-jan.padmos@ntnt.nl