Phishing is een van de meest voorkomende oorzaken van datalekken bij bedrijven. Criminelen gebruiken valse e-mails, berichten of websites om je te misleiden zodat je gevoelige informatie prijsgeeft. Deze aanvallen zijn succesvol omdat ze vertrouwen misbruiken en mensen onder druk zetten om snel te handelen. Wanneer medewerkers op phishing-links klikken of hun inloggegevens invoeren, krijgen criminelen direct toegang tot bedrijfssystemen en kunnen ze bedrijfsgegevens stelen, wijzigen of voor losgeld gijzelen.
Wat is phishing precies en waarom is het zo gevaarlijk?
Phishing is een cybercriminele techniek waarbij aanvallers zich voordoen als betrouwbare organisaties om je te misleiden. Ze sturen valse e-mails, sms’jes of maken nep-websites die eruitzien als echte bedrijven zoals banken, sociale media platforms of zelfs je eigen werkgever.
Er zijn verschillende vormen van phishing-aanvallen. E-mail phishing is het meest voorkomend, waarbij je valse berichten ontvangt die urgent lijken. Spear phishing richt zich specifiek op jouw bedrijf of functie met persoonlijke informatie. Smishing gebruikt sms-berichten, terwijl vishing telefonische aanvallen betreft.
De gevaarlijke kracht van phishing ligt in de psychologie. Criminelen creëren urgentie (“je account wordt binnen 24 uur gesloten”), gebruiken autoriteit (“dit is een officieel bericht van je bank”) en spelen in op nieuwsgierigheid (“bekijk deze belangrijke documenten”). Ze maken gebruik van menselijke emoties zoals angst, hebzucht of behulpzaamheid om je logisch denken uit te schakelen.
Hoe krijgen criminelen toegang tot je gegevens via phishing?
Het phishing-proces begint meestal met een zorgvuldig opgezette valse e-mail die eruitziet als een legitiem bericht van een bekende organisatie. Criminelen onderzoeken vaak eerst je bedrijf via sociale media en websites om hun aanval geloofwaardiger te maken.
Stap één is het versturen van de phishing-e-mail naar meerdere medewerkers tegelijk. De e-mail bevat meestal een dringende oproep tot actie, zoals “verifieer je account binnen 2 uur” of “download deze belangrijke factuur”. Er zit een link in die naar een nep-website leidt die precies lijkt op de echte site.
Wanneer je op de link klikt, kom je op een valse inlogpagina terecht. Zodra je je gebruikersnaam en wachtwoord invoert, hebben de criminelen deze gegevens. Ze kunnen nu inloggen op je echte accounts en systemen. Vanuit daar zoeken ze naar waardevolle informatie, installeren ze malware voor langdurige toegang, of verspreiden ze zich naar andere systemen binnen je bedrijf.
Welke bedrijfsgegevens zijn het meest kwetsbaar voor phishing?
Inloggegevens staan bovenaan de wensenlijst van cybercriminelen omdat deze directe toegang geven tot bedrijfssystemen. E-mailaccounts zijn bijzonder waardevol omdat ze vaak toegang bieden tot andere systemen en gevoelige communicatie bevatten.
Financiële informatie zoals bankgegevens, creditcardnummers en facturatiegegevens zijn lucratief voor directe fraude. Klantgegevens inclusief contactinformatie, adressen en koopgedrag kunnen worden verkocht of gebruikt voor verdere aanvallen. Personeelsgegevens zoals burgerservicenummers, salarissen en contractinformatie zijn waardevol voor identiteitsdiefstal.
Intellectueel eigendom zoals productontwerpen, strategische plannen en onderzoeksgegevens kunnen worden gestolen en verkocht aan concurrenten. Operationele informatie over systemen, wachtwoorden en beveiligingsmaatregelen helpt criminelen om dieper in je netwerk door te dringen.
De gevolgen van gegevensdiefstal zijn verstrekkend: financiële schade door fraude, boetes voor AVG-overtredingen, reputatieschade bij klanten, operationele verstoring en hoge kosten voor herstel en beveiliging.
Wat zijn de eerste tekenen dat je bedrijf slachtoffer is geworden?
Ongewone e-mailactiviteit is vaak het eerste waarschuwingsteken van een geslaagde phishing-aanval. Medewerkers krijgen klachten dat ze vreemde e-mails hebben verstuurd, of je ziet onbekende berichten in de verzonden items van e-mailaccounts.
Technische signalen zijn ook veelzeggend. Systemen werken plotseling langzamer, er verschijnen onbekende programma’s op computers, of medewerkers kunnen niet meer inloggen op hun accounts. Onverwachte wachtwoordherstel-e-mails kunnen erop wijzen dat criminelen toegang proberen te krijgen.
Financiële anomalieën vereisen directe aandacht. Onbekende transacties op bedrijfsrekeningen, facturen van leveranciers die je niet kent, of klanten die klagen over facturen die zij niet hebben ontvangen. Ook verhoogde netwerkactiviteit buiten kantooruren kan verdacht zijn.
Gedragssignalen van medewerkers zijn eveneens belangrijk. Werknemers die plotseling secretief doen over hun computergebruik, of melden dat ze “per ongeluk” op een link hebben geklikt. Let ook op meldingen van beveiligingssoftware over verdachte activiteiten die niet worden onderzocht.
Hoe kun je phishing-e-mails herkennen voordat het te laat is?
Controleer altijd de afzender zorgvuldig voordat je op links klikt of bijlagen opent. Echte bedrijven gebruiken hun officiële domeinnaam, niet variaties zoals “bank-nederland.com” in plaats van “bank.nl”. Let op spelfouten in e-mailadressen en domeinnamen.
Urgentie is een rode vlag. Legitieme organisaties geven je meestal ruim de tijd voor belangrijke acties. Wees extra voorzichtig bij berichten die dreigen met accountsluiting, boetes of andere negatieve gevolgen als je niet binnen enkele uren handelt.
Taalgebruik verraadt vaak phishing-pogingen. Formele organisaties gebruiken correcte spelling en grammatica. Let op onpersoonlijke aanhef zoals “Geachte klant” terwijl je bank normaal je naam gebruikt. Ook overdreven vriendelijke of emotionele taal kan verdacht zijn.
Controleer links door er met je muis overheen te bewegen zonder te klikken. De echte bestemming verschijnt dan onderaan je scherm. Ga bij twijfel altijd direct naar de officiële website door het adres zelf in te typen, in plaats van op links te klikken.
Wat moet je direct doen als je op een phishing-link hebt geklikt?
Verander onmiddellijk alle wachtwoorden die je mogelijk hebt ingevoerd op de valse website. Begin met je e-mailaccount en werk systematisch alle bedrijfssystemen af waar je toegang toe hebt. Gebruik voor elk account een uniek, sterk wachtwoord.
Schakel tweefactorauthenticatie in op alle accounts waar dit mogelijk is. Dit voorkomt dat criminelen kunnen inloggen, zelfs als ze je wachtwoord hebben. Controleer je e-mailaccount op doorstuurregels die criminelen hebben ingesteld om kopieën van je e-mails te ontvangen.
Scan je computer volledig met bijgewerkte antivirussoftware. Phishing-sites installeren vaak malware die je systeem verder kan compromitteren. Controleer ook je browsergeschiedenis en verwijder alle cookies en tijdelijke bestanden.
Informeer direct je IT-afdeling of leverancier over het incident. Zij kunnen je netwerk controleren op verdachte activiteiten en extra beveiligingsmaatregelen nemen. Houd je bankrekeningen en creditcards in de gaten voor ongebruikelijke transacties. Meld verdachte activiteiten direct bij je bank.
Hoe wij helpen met phishing
Wij beschermen je bedrijf tegen phishing met een meerlaagse beveiligingsaanpak die technologie en training combineert. Onze Huntress-oplossing monitort proactief je systemen en detecteert verdachte activiteiten voordat ze schade kunnen aanrichten.
We implementeren Keeper als wachtwoordmanager voor al je medewerkers. Dit zorgt ervoor dat iedereen sterke, unieke wachtwoorden gebruikt en voorkomt dat criminelen toegang krijgen tot meerdere accounts met één gestolen wachtwoord. Cisco Duo biedt tweefactorauthenticatie die een extra beveiligingslaag toevoegt aan alle bedrijfssystemen.
Training is net zo belangrijk als technologie. We organiseren regelmatige security awareness training waarin je team leert phishing-pogingen te herkennen. Door gesimuleerde phishing-tests ontdekken we kwetsbaarheden en verbeteren we de alertheid van je medewerkers.
Onze proactieve monitoring houdt 24/7 je netwerk in de gaten. We detecteren verdachte e-mails voordat ze je inbox bereiken en kunnen bij een incident direct handelen om schade te beperken. Wil je weten hoe wij jouw bedrijf kunnen beschermen tegen phishing? Neem contact met ons op voor een gratis beveiligingsscan en persoonlijk advies.
