Na een geslaagde phishing-aanval moet je binnen het eerste uur je accounts beveiligen door wachtwoorden te wijzigen, toegang te blokkeren en gecompromitteerde systemen te isoleren. De snelheid van je reactie bepaalt hoe beperkt de schade blijft. Een systematische aanpak helpt je de impact te minimaliseren en verdere verspreiding te voorkomen.
Wat is een geslaagde phishing-aanval precies?
Een geslaagde phishing-aanval betekent dat cybercriminelen erin zijn geslaagd om toegang te krijgen tot jouw accounts, systemen of gevoelige informatie. Dit gaat verder dan alleen het ontvangen van een verdachte e-mail – er heeft daadwerkelijk een inbreuk plaatsgevonden waarbij gegevens zijn gestolen of systemen zijn gecompromitteerd.
Het verschil tussen een poging en een geslaagde aanval is belangrijk. Bij een poging krijg je bijvoorbeeld een phishing-e-mail maar klik je niet op de link. Bij een geslaagde aanval heb je wel je inloggegevens ingevoerd op een nepwebsite, malware gedownload, of geld overgemaakt naar criminelen.
Snelle herkenning is van groot belang omdat cybercriminelen direct aan de slag gaan zodra ze toegang hebben. Ze kunnen binnen minuten wachtwoorden wijzigen, gegevens stelen of toegang verkrijgen tot andere systemen. Hoe eerder je de aanval ontdekt, hoe meer schade je kunt voorkomen.
Welke directe stappen moet je nemen binnen het eerste uur?
Beveilig onmiddellijk alle accounts die mogelijk gecompromitteerd zijn door wachtwoorden te wijzigen en toegang te blokkeren. Isoleer geïnfecteerde systemen van het netwerk en informeer je team over het incident. Deze acties hebben absolute prioriteit boven alles anders.
Je prioriteitenlijst voor het eerste uur:
- Wijzig alle wachtwoorden van accounts die mogelijk zijn aangetast, te beginnen met de meest belangrijke zoals e-mail en admin-accounts
- Blokkeer toegang door gecompromitteerde accounts tijdelijk uit te schakelen
- Isoleer systemen door geïnfecteerde computers van het netwerk te halen
- Waarschuw je team zodat zij extra alert zijn op verdachte activiteiten
- Documenteer alles wat je ziet en doet voor later onderzoek
Werk systematisch en blijf kalm. Paniek leidt tot fouten die de situatie erger kunnen maken.
Hoe beperk je de schade van een phishing-aanval?
Isoleer gecompromitteerde systemen door ze van het netwerk te halen en blokkeer alle verdachte accounts. Monitor je netwerk op ongebruikelijke activiteit en controleer of criminelen zich niet hebben verspreid naar andere systemen. Snelle isolatie voorkomt dat de aanval escaleert.
Praktische methoden om schade te beperken:
- Haal geïnfecteerde computers fysiek van het netwerk af door de netwerkkabel te verwijderen
- Schakel Wi-Fi uit op laptops en mobiele apparaten die mogelijk zijn aangetast
- Blokkeer verdachte IP-adressen in je firewall als je deze kunt identificeren
- Stop alle automatische back-ups tijdelijk om te voorkomen dat geïnfecteerde bestanden worden opgeslagen
- Monitor bankrekeningen en creditcards op ongeautoriseerde transacties
Communiceer duidelijk met je team over welke systemen niet gebruikt mogen worden. Dit voorkomt dat collega’s onbewust de verspreiding verergeren door geïnfecteerde systemen te blijven gebruiken.
Welke systemen en accounts moet je controleren na phishing?
Controleer systematisch alle e-mailaccounts, administratieve toegangen, clouddiensten en financiële systemen op ongeautoriseerde activiteit. Kijk naar inloggeschiedenis, gewijzigde instellingen en verdachte bestanden. Een grondige controle helpt je te bepalen hoe ver de aanval heeft kunnen reiken.
Checklist van systemen om te controleren:
- E-mailaccounts: Controleer verzonden berichten, doorstuurregels en inloggeschiedenis
- Clouddiensten: Bekijk recent geopende bestanden en gedeelde documenten in Google Drive, OneDrive of Dropbox
- Administratieve accounts: Controleer of er nieuwe gebruikers zijn aangemaakt of rechten zijn gewijzigd
- Financiële toegangen: Monitor bankrekeningen, boekhoudpakketten en betalingssystemen
- Sociale media: Kijk of er berichten zijn geplaatst of instellingen zijn gewijzigd
- Netwerkapparatuur: Controleer router- en firewall-instellingen op wijzigingen
Maak screenshots van verdachte activiteiten voordat je wijzigingen doorvoert. Deze documentatie kan later nuttig zijn voor onderzoek of verzekeringsclaims.
Wanneer moet je externe hulp inschakelen bij phishing?
Schakel direct externe cybersecurity hulp in als er gevoelige klantgegevens zijn gestolen, kritieke systemen zijn aangetast, of als je vermoedt dat criminelen nog steeds toegang hebben tot je netwerk. Ook bij financiële schade of wettelijke meldingsplichten heb je professionele ondersteuning nodig.
Criteria voor het inschakelen van externe hulp:
- Je kunt niet bepalen hoe ver de aanval heeft kunnen reiken
- Kritieke bedrijfssystemen zijn offline of onbetrouwbaar geworden
- Er zijn aanwijzingen dat criminelen nog steeds actief zijn in je netwerk
- Klantgegevens of vertrouwelijke informatie zijn mogelijk gestolen
- Je moet een datalek melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens
- De aanval heeft financiële gevolgen gehad
Zoek naar cybersecurity specialisten met ervaring in incident response en forensisch onderzoek. Zij kunnen helpen bij het volledig opschonen van je systemen en het implementeren van betere beveiligingen om herhaling te voorkomen.
Hoe voorkom je dat phishing-aanvallen opnieuw slagen?
Train je medewerkers regelmatig in het herkennen van phishing-e-mails en implementeer technische beveiligingen zoals multi-factor authenticatie en e-mailfilters. Combineer bewustwording met sterke technische maatregelen voor de beste bescherming tegen toekomstige aanvallen.
Preventieve maatregelen die werken:
- Medewerkerstraining: Organiseer maandelijkse sessies over het herkennen van phishing
- Multi-factor authenticatie: Gebruik tools zoals Cisco Duo voor extra beveiliging bij inloggen
- Wachtwoordmanagement: Implementeer een systeem zoals Keeper voor sterke, unieke wachtwoorden
- E-mailbeveiliging: Zet filters in die verdachte berichten blokkeren of markeren
- Regelmatige updates: Houd alle systemen en software actueel
- Back-upstrategie: Maak regelmatig offline back-ups die criminelen niet kunnen bereiken
Test je medewerkers periodiek met gesimuleerde phishing-e-mails. Dit helpt je te identificeren wie extra training nodig heeft en houdt iedereen alert op echte bedreigingen.
Hoe NTNT helpt met phishing
Wij begrijpen dat een phishing-aanval enorme stress veroorzaakt en je bedrijfsvoering kan lamleggen. Daarom bieden we een complete aanpak: van directe incident response tot preventieve maatregelen die je beschermen tegen toekomstige aanvallen.
Onze aanpak bij phishing-incidenten omvat directe schadebeperking door gecompromitteerde systemen te isoleren en accounts te beveiligen. We gebruiken geavanceerde tools zoals Huntress voor cybersecurity monitoring, Keeper voor veilig wachtwoordbeheer en Cisco Duo voor multi-factor authenticatie.
Daarnaast helpen we je team met praktische security awareness training in het herkennen van phishing-pogingen en implementeren we technische beveiligingen die aanvallen voorkomen. Zo zorg je ervoor dat je bedrijf beter beschermd is dan voorheen.
Heb je te maken gehad met een phishing-aanval of wil je je beveiliging versterken? Neem direct contact met ons op voor een vrijblijvende security scan en persoonlijk advies over hoe je jouw bedrijf optimaal kunt beschermen tegen cybercriminelen.
