Een phishing-aanval kan je bedrijf tussen de €10.000 en €100.000 kosten, afhankelijk van de omvang van de schade. De directe kosten zoals gestolen geld zijn vaak slechts het topje van de ijsberg. Verborgen kosten zoals IT-herstel, reputatieschade en verlies van klantvertrouwen kunnen maanden duren om te herstellen. Deze gids beantwoordt de belangrijkste vragen over de werkelijke kosten van phishing-aanvallen.
Wat is een phishing-aanval en waarom vallen bedrijven er steeds vaker voor?
Phishing is een cybercriminele techniek waarbij oplichters zich voordoen als betrouwbare organisaties om gevoelige informatie te stelen via nepberichten. Bedrijven vallen er vaker voor omdat de aanvallen steeds geavanceerder worden en medewerkers vaak de zwakste schakel vormen in de beveiligingsketen.
De psychologie achter phishing is krachtig. Criminelen maken gebruik van urgentie, autoriteit en vertrouwdheid om mensen te misleiden. Ze sturen bijvoorbeeld een mail die lijkt te komen van je bank met de melding dat je rekening geblokkeerd wordt als je niet binnen een uur inlogt. Onder druk maken mensen sneller fouten.
MKB-bedrijven zijn extra kwetsbaar omdat ze vaak minder geavanceerde beveiligingssystemen hebben dan grote ondernemingen. Bovendien hebben ze meestal geen dedicated IT-beveiligingsspecialist in dienst die de nieuwste dreigingen in de gaten houdt.
Moderne phishing-aanvallen zijn veel gerichter geworden. Criminelen doen eerst onderzoek naar je bedrijf via sociale media en websites. Ze weten dan wie je leveranciers zijn, hoe je interne communicatie eruitziet en welke software je gebruikt. Hierdoor kunnen ze zeer overtuigende nepberichten maken.
Hoeveel kost een phishing-aanval je bedrijf direct?
De directe kosten van een phishing-aanval variëren sterk, maar liggen voor MKB-bedrijven meestal tussen €5.000 en €50.000. Dit omvat gestolen geld, frauduleuze transacties en de eerste kosten om de schade te beperken. Grotere aanvallen kunnen direct al tonnen kosten.
Veelvoorkomende directe schades zijn:
- Gestolen geld: Criminelen kunnen direct geld overboeken vanaf zakelijke rekeningen
- Frauduleuze aankopen: Misbruik van bedrijfscreditcards of betaalgegevens
- Onmiddellijke IT-kosten: Het uitschakelen van gecompromitteerde systemen
- Externe expertise: Spoedadvies van cybersecurity-specialisten
Een typisch scenario: een medewerker krijgt een mail van een ‘leverancier’ met een gewijzigd rekeningnummer. Hij maakt een betaling van €15.000 over naar de criminelen. Daarnaast moet je direct een IT-specialist inschakelen (€2.000) en je bank waarschuwen, wat vaak resulteert in tijdelijk bevroren rekeningen.
Kleinere bedrijven worden vaak getroffen door aanvallen tussen €1.000 en €10.000, maar dit kan al genoeg zijn om cashflowproblemen te veroorzaken. Grotere MKB-bedrijven zien vaker schades van €20.000 tot €100.000 bij succesvolle aanvallen.
Welke verborgen kosten komen er na een phishing-aanval kijken?
De verborgen kosten overtreffen vaak de directe schade en kunnen oplopen tot drie keer het oorspronkelijke verlies. Deze kosten ontstaan door IT-herstel, juridische procedures, hogere verzekeringspremies en verloren productiviteit. Ze stapelen zich op over maanden na de aanval.
De belangrijkste verborgen kostenposten zijn:
- IT-herstelkosten: Systemen opnieuw beveiligen, wachtwoorden wijzigen, software vervangen
- Juridische kosten: Advocaten, meldingen bij toezichthouders, mogelijke boetes
- Verzekeringsgevolgen: Hogere premies of zelfs opzegging van je cyberverzekering
- Productiviteitsverlies: Medewerkers kunnen niet werken tijdens het herstel
- Compliance-boetes: AVG-boetes kunnen oplopen tot 4% van je jaaromzet
Het IT-herstel alleen al kost vaak €5.000 tot €25.000. Je moet alle systemen controleren, nieuwe beveiligingsmaatregelen installeren en ervoor zorgen dat criminelen geen achterdeur hebben achtergelaten. Dit proces kan weken duren.
Juridische procedures zijn onvoorspelbaar. Als klantgegevens zijn gestolen, kun je te maken krijgen met claims van gedupeerde klanten. Ook moet je binnen 72 uur melding doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens, wat kan leiden tot onderzoek en boetes.
Hoe lang duurt het om te herstellen van een phishing-aanval?
Volledig herstel van een phishing-aanval duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden voor MKB-bedrijven. De technische systemen zijn vaak binnen enkele weken hersteld, maar het herstel van vertrouwen en normale bedrijfsvoering kan maanden langer duren.
Het herstelproces verloopt in verschillende fasen:
Week 1-2: Acute fase
Systemen opnieuw beveiligen, wachtwoorden wijzigen, nieuwe beveiligingsmaatregelen installeren. De normale bedrijfsvoering komt langzaam op gang.
Maand 2-3: Operationeel herstel
Klanten geruststellen, reputatie herstellen, langetermijnmaatregelen implementeren. Dit is vaak de moeilijkste fase omdat het om zachte factoren gaat.
Factoren die de duur beïnvloeden zijn de omvang van de aanval, hoe snel je reageert, welke systemen getroffen zijn en of klantgegevens betrokken waren. Bedrijven met goede back-ups en een incident response plan herstellen sneller.
Wat doet een phishing-aanval met het vertrouwen van je klanten?
Een phishing-aanval beschadigt het klantvertrouwen aanzienlijk. Ongeveer 60% van de klanten overweegt om weg te gaan na een datalek, en 30% doet dit daadwerkelijk. Het herstel van dit vertrouwen kan jaren duren en kost vaak meer dan de directe schade.
Klanten reageren emotioneel op datalekken. Ze voelen zich verraden en maken zich zorgen over hun eigen veiligheid. Dit geldt vooral als persoonlijke gegevens zoals namen, adressen of betaalgegevens betrokken waren bij de aanval.
De impact op je bedrijf is meetbaar:
- Verlies van bestaande klanten (20-40% in het eerste jaar)
- Moeilijker nieuwe klanten werven
- Lagere prijzen om klanten te behouden
- Meer investeringen in klantenservice en communicatie
Het verlies van klantvertrouwen vertaalt zich direct in omzetverlies. Een MKB-bedrijf met €1 miljoen omzet kan €100.000 tot €300.000 verlies lijden door weglopende klanten. Dit effect houdt vaak jaren aan.
Positieve communicatie helpt, maar werkt langzaam. Klanten willen zien dat je concrete maatregelen hebt genomen. Transparantie over wat er is gebeurd en welke stappen je hebt gezet, werkt beter dan de schade proberen te verbergen.
Nieuwe klanten zijn extra voorzichtig. Ze zoeken online naar informatie over je bedrijf en vinden mogelijk nieuwsberichten over de aanval. Dit maakt acquisitie moeilijker en duurder.
Hoe kun je phishing-aanvallen herkennen voordat het te laat is?
Phishing-aanvallen herken je aan verdachte afzenders, urgente taal, spelfouten en verzoeken om gevoelige informatie. Let vooral op mails die je onder druk zetten om snel te handelen of links en bijlagen van onbekende afzenders bevatten.
Concrete herkenningspunten voor phishing-mails:
- Afzenderadres: Kleine afwijkingen zoals ‘banx.nl’ in plaats van ‘bank.nl’
- Urgentie: “Binnen 24 uur handelen anders wordt je account geblokkeerd”
- Algemene aanhef: “Beste klant” in plaats van je naam
- Verdachte links: Hover over links om te zien waar ze naartoe gaan
- Bijlagen: Onverwachte ZIP-bestanden of documenten
Moderne phishing-technieken zijn geraffineerder geworden. Criminelen gebruiken correcte logo’s, kopieren de huisstijl van echte bedrijven en gebruiken informatie van sociale media om berichten persoonlijker te maken.
Spear phishing richt zich specifiek op jouw bedrijf. De criminelen weten wie je leveranciers zijn, welke software je gebruikt en hoe je interne communicatie eruitziet. Deze aanvallen zijn veel moeilijker te herkennen.
Train je medewerkers regelmatig. Laat ze weten dat het oké is om te twijfelen en vragen te stellen. Maak afspraken over hoe jullie omgaan met betalingsverzoeken en gevoelige informatie.
Technische hulpmiddelen helpen ook. Moderne e-mailfilters blokkeren veel phishing-mails automatisch, en beveiligingssoftware waarschuwt voor verdachte websites.
Welke preventieve maatregelen kosten het minst maar helpen het meest?
De meest kosteneffectieve maatregelen zijn medewerkerstraining, sterke wachtwoorden met een wachtwoordmanager en tweefactorauthenticatie. Deze kosten samen minder dan €500 per jaar, maar voorkomen 80% van de succesvolle phishing-aanvallen.
De beste kosten-batenverhouding hebben deze maatregelen:
1. Wachtwoordmanager (€3-5 per gebruiker per maand)
Zelfs als criminelen je wachtwoord hebben, kunnen ze nog steeds niet inloggen zonder de tweede factor. Werkt op alle belangrijke accounts.
3. Regelmatige training (€50-100 per medewerker per jaar)
Moderne filters blokkeren de meeste phishing-mails voordat ze je inbox bereiken. Investering die zichzelf terugverdient.
5. Regelmatige back-ups (€20-50 per maand)
Als er toch iets misgaat, kun je snel herstellen. Automatische cloud-back-ups zijn betaalbaar en betrouwbaar.
Deze maatregelen samen kosten een klein bedrijf met 10 medewerkers ongeveer €200-400 per maand. Dat is veel minder dan de kosten van één succesvolle phishing-aanval.
Hoe NTNT helpt met phishing
Wij beschermen jouw bedrijf tegen phishing-aanvallen door een combinatie van geavanceerde technologie en praktische training. Ons pakket omvat Huntress voor real-time detectie van bedreigingen, Keeper als wachtwoordmanager voor sterke en unieke wachtwoorden, en Cisco Duo voor betrouwbare tweefactorauthenticatie.
Daarnaast trainen wij jouw medewerkers om phishing-pogingen te herkennen en geven we praktische tips voor veilig werken. We monitoren je systemen proactief en grijpen in voordat er schade ontstaat.
Onze aanpak werkt preventief. In plaats van achteraf de schade herstellen, voorkomen we dat aanvallen succesvol zijn. Dit bespaart je niet alleen geld, maar ook de stress en reputatieschade die bij een cyberincident komt kijken.
Wil je weten hoe kwetsbaar jouw bedrijf is voor phishing-aanvallen? Neem contact met ons op voor een gratis security awareness training. We laten je precies zien waar de risico’s zitten en welke maatregelen het meest effectief zijn voor jouw situatie.
