Bedrijven maken vaak dezelfde fouten bij het voorkomen van phishing: ze vertrouwen alleen op technische oplossingen, geven medewerkers onvoldoende training, en hebben geen duidelijk plan voor als het misgaat. Phishing blijft succesvol omdat cybercriminelen steeds slimmer worden en de menselijke factor moeilijk te beveiligen is. Deze veelgemaakte fouten zorgen ervoor dat zelfs goed beveiligde bedrijven nog steeds slachtoffer worden van phishing-aanvallen.
Wat is phishing precies en waarom vallen er nog steeds zoveel bedrijven voor?
Phishing is een vorm van cybercriminaliteit waarbij criminelen zich voordoen als vertrouwde organisaties om gevoelige informatie te stelen, zoals wachtwoorden, bankgegevens of bedrijfsinformatie. Ze gebruiken meestal nep-emails, websites of berichten die er officieel uitzien.
Het werkt zo goed omdat phishing inspeelt op menselijke emoties en gewoontes. Criminelen gebruiken urgentie (“je account wordt vandaag geblokkeerd”), autoriteit (“bericht van je bank”) en vertrouwdheid (bekende logo’s en opmaak) om mensen over te halen snel te handelen zonder na te denken.
Moderne phishing wordt steeds geavanceerder. Waar vroeger emails vol stonden met spelfouten, zien ze er nu professioneel uit. Criminelen doen onderzoek naar bedrijven en gebruiken sociale engineering om gerichte aanvallen te maken. Ze weten bijvoorbeeld welke software je gebruikt of wie je leveranciers zijn, waardoor hun berichten veel geloofwaardiger worden.
Zelfs ervaren bedrijven trappen erin omdat phishing niet alleen een technisch probleem is, maar vooral een menselijk probleem. Mensen maken fouten, vooral wanneer ze gestrest zijn of snel moeten handelen. Een enkele klik van één medewerker kan genoeg zijn om het hele bedrijfsnetwerk in gevaar te brengen.
Welke phishing-signalen missen medewerkers het vaakst?
Medewerkers missen vaak subtiele waarschuwingssignalen die moderne phishing-emails verraden. De meest gemiste signalen zijn kleine afwijkingen in email-adressen, urgentie-tactieken, onverwachte bijlagen en verzoeken om gevoelige informatie via email.
Het email-adres van de afzender wordt vaak over het hoofd gezien. Criminelen gebruiken adressen die lijken op echte organisaties, zoals “service@arnazonl.com” in plaats van “amazon.com”. Ook gebruiken ze display names die wel kloppen, terwijl het echte email-adres verdacht is.
Urgentie-tactieken werken nog steeds uitstekend. Berichten zoals “je account wordt binnen 24 uur geblokkeerd” of “directe actie vereist” zetten mensen onder druk om snel te handelen. Medewerkers voelen zich gedwongen om te klikken zonder goed na te denken.
Moderne phishing-emails bevatten nauwelijks nog spelfouten, maar er zijn andere signalen. Let op vreemde bijlagen (.zip, .exe bestanden), links die niet kloppen met de tekst, of verzoeken om informatie die het bedrijf al zou moeten hebben. Echte organisaties vragen nooit via email om wachtwoorden of pincode.
Een ander gemist signaal is de context van het bericht. Krijg je een factuur van een leverancier waar je nog nooit van gehoord hebt? Of een “dringende” betaling terwijl je geen openstaande zaken hebt? Deze inconsistenties zijn vaak het enige wat phishing verraadt.
Waarom werkt anti-phishing software alleen niet genoeg?
Anti-phishing software biedt belangrijke bescherming maar is niet foolproof. Technische oplossingen kunnen wel 90% van de phishing-pogingen tegenhouden, maar de overgebleven 10% is vaak het gevaarlijkst omdat het speciaal ontworpen is om filters te omzeilen.
Spam filters en anti-malware software werken met bekende patronen en databases. Maar cybercriminelen passen hun tactieken constant aan. Ze gebruiken nieuwe domeinen, veranderen hun berichten en testen hun emails tegen populaire beveiligingssystemen voordat ze ze versturen.
Zero-day phishing is een groot probleem. Dit zijn compleet nieuwe aanvallen die nog niet in de databases van beveiligingssoftware staan. Tegen de tijd dat de software wordt bijgewerkt, hebben criminelen al toegeslagen.
De menselijke factor blijft het zwakste punt. Zelfs als software 99% van de phishing tegenhoudt, hoeft er maar één verdachte email door te komen op een moment dat een medewerker moe of afgeleid is. Mensen maken emotionele beslissingen, vooral onder druk, en daar speelt phishing perfect op in.
Technologie kan ook vals vertrouwen creëren. Medewerkers denken dat ze volledig beschermd zijn en worden minder alert. Dit maakt ze juist kwetsbaarder voor de phishing-pogingen die wel door de filters komen.
Hoe vaak moeten medewerkers eigenlijk phishing-training krijgen?
Effectieve phishing-training moet minimaal elk kwartaal plaatsvinden, met korte opfrissingen tussendoor. Eenmalige training werkt niet omdat mensen de informatie snel vergeten en phishing-tactieken constant veranderen.
Het beste werkt een combinatie van reguliere training en gesimuleerde phishing-tests. Stuur bijvoorbeeld maandelijks een nep-phishing email naar medewerkers om te zien hoe ze reageren. Wie erop klikt, krijgt direct feedback en extra training.
Houd training kort en relevant. Lange presentaties over cybersecurity werken averechts omdat mensen afhaken. Beter zijn korte sessies van 15-20 minuten met concrete voorbeelden van recente phishing-pogingen in jouw branche.
Timing is belangrijk. Geef training niet alleen tijdens rustige perioden, maar ook voor drukke tijden zoals het boekjaar of vakantieperiodes. Dan zijn medewerkers extra kwetsbaar omdat ze gehaast zijn.
Maak training interactief en praktisch. Laat medewerkers echte phishing-emails beoordelen en leer ze hoe ze verdachte berichten kunnen melden. Geef positieve feedback aan mensen die phishing correct herkennen, zodat ze gemotiveerd blijven om alert te zijn.
Wat gebeurt er als een medewerker toch op een phishing-mail klikt?
Als een medewerker op een phishing-mail klikt, is snelle actie belangrijk. Laat de medewerker direct zijn wachtwoorden veranderen, koppel het apparaat los van het netwerk en meld het incident bij de IT-afdeling. Hoe sneller je reageert, hoe meer schade je kunt voorkomen.
De eerste stappen zijn direct uitvoeren. Laat de medewerker het apparaat offline halen (wifi en netwerkkabel loskoppelen) om verdere verspreiding te voorkomen. Verander alle wachtwoorden die mogelijk gecompromitteerd zijn, vooral van belangrijke systemen.
Onderzoek wat er precies is gebeurd. Op welke link is geklikt? Welke informatie is mogelijk ingevoerd? Is er software gedownload? Deze informatie helpt om de schade in te schatten en de juiste maatregelen te nemen.
Communiceer open over het incident. Medewerkers moeten weten dat ze fouten kunnen melden zonder gestraft te worden. Angst voor consequenties zorgt ervoor dat incidenten verzwegen worden, waardoor de schade veel groter kan worden.
Documenteer alles voor je incident response plan. Wat is er gebeurd, hoe hebben jullie gereageerd, en wat kan beter? Deze informatie helpt om toekomstige incidenten sneller en effectiever aan te pakken.
Gebruik het incident als leermoment. Bespreek met het team wat er is gebeurd (zonder de medewerker aan de schandpaal te nagelen) en hoe iedereen soortgelijke situaties kan herkennen en voorkomen.
Welke phishing-aanvallen richten zich specifiek op kleine bedrijven?
Kleine bedrijven worden vaak getroffen door CEO fraud, factuur fraude en leverancier impersonation. Deze aanvallen zijn succesvol omdat kleine bedrijven minder formele processen hebben en medewerkers vaak direct contact hebben met leidinggevenden.
CEO fraud is heel populair bij het MKB. Criminelen doen zich voor als de directeur en vragen een medewerker om snel een betaling te doen of gevoelige informatie te sturen. In kleine bedrijven kennen medewerkers de baas persoonlijk, maar via email is dit moeilijk te verifiëren.
Factuur fraude richt zich op de administratie. Criminelen sturen nepfacturen van bekende leveranciers of doen zich voor als nieuwe leveranciers. Ze vragen om betalingen naar een ander rekeningnummer “vanwege systeem updates”. Kleine bedrijven hebben vaak minder controles op betalingen.
Leverancier impersonation wordt steeds geavanceerder. Criminelen doen onderzoek naar je echte leveranciers en sturen emails alsof ze van hen komen. Ze vragen om gegevens te updaten of betalingen naar een nieuw account te sturen.
Kleine bedrijven zijn aantrekkelijke doelwitten omdat ze vaak waardevolle gegevens hebben (klantgegevens, financiële informatie) maar minder budget voor beveiliging. Ze hebben meestal geen dedicated IT-afdeling die verdachte activiteiten kan monitoren.
Ook zijn kleine bedrijven vaak onderdeel van de toeleveringsketen van grotere bedrijven. Criminelen gebruiken ze als stepping stone om bij de echte doelwitten te komen.
Hoe NTNT helpt met phishing
Wij helpen bedrijven met een complete aanpak tegen phishing-aanvallen. We combineren geavanceerde technische bescherming zoals Huntress voor cyberbeveiliging, Keeper voor wachtwoordbeheer, en Cisco Duo voor multi-factor authenticatie. Daarnaast trainen we je medewerkers en maken we een incident response plan.
Onze proactieve monitoring houdt 24/7 je systemen in de gaten. We signaleren verdachte activiteiten voordat ze schade kunnen aanrichten. Mocht er toch een incident plaatsvinden, dan hebben we direct de expertise in huis om snel te reageren en de schade te beperken.
We begrijpen dat elk bedrijf anders is. Daarom maken we op maat gemaakte beveiligingsoplossingen die passen bij jouw bedrijfsprocessen en budget. Van technische bescherming tot security awareness training – we zorgen ervoor dat je volledig beschermd bent tegen phishing.
Wil je weten hoe kwetsbaar jouw bedrijf is voor phishing-aanvallen? Neem contact met ons op voor een gratis cybersecurity assessment. We kijken naar je huidige beveiliging en geven concrete aanbevelingen om je bescherming te verbeteren.
